Phần III. Tâm thần, dục vọng và phép tu thanh tĩnh
11. Thần thích thanh, tâm thích tĩnh
Kinh văn
夫人神好清而心扰之，人心好静而欲牵之。
Phù nhân thần hiếu thanh nhi tâm nhiễu chi, nhân tâm hiếu tĩnh nhi dục khiên chi.
Dịch nghĩa:
Thần của con người vốn ưa thanh tĩnh, nhưng tâm lại thường quấy nhiễu nó. Tâm người vốn ưa yên tĩnh, nhưng dục vọng lại lôi kéo nó.
Chú giải:
Thần là cái vi diệu mà không thể dò lường, cho nên gọi là Thần.
Tâm chính là Thần; Thần cũng chính là Tâm.
Tâm bị quấy nhiễu thì Thần dao động; Thần dao động thì tâm phù động; tâm phù động thì dục vọng sinh ra; dục vọng sinh ra thì làm tổn thương Thần; Thần bị tổn thương thì mất Đạo.
Con người có thể điều phục tâm mình, bên trong làm cho Thần an định, bên ngoài loại bỏ dục vọng, thì tự nhiên sẽ đạt đến thanh tĩnh.
12. Trừ dục, lắng tâm
Kinh văn
常能遣其欲而心自静，澄其心而神自清。
Thường năng khiển kì dục nhi tâm tự tịnh, trừng kì tâm nhi thần tự thanh.
Dịch nghĩa:
Có thể thường xuyên trừ bỏ dục vọng thì tâm tự nhiên yên tĩnh; làm lắng trong tâm mình thì Thần tự nhiên thanh sáng.
Chú giải:
Chữ Khiển (遣) mang nghĩa loại bỏ, trừ bỏ.
Con người có thể loại bỏ cái dục, bên trong giữ gìn nguyên hòa chi khí, thì tâm thần tự nhiên an tĩnh.
Tâm đã an tĩnh, dục vọng thế tục há còn có thể sinh khởi?
Vì vậy dẫn lời trong Tây Thăng Kinh, ý nói rằng dạy người tu Đạo chính là dạy người tu tâm; dạy người tu tâm cũng chính là dạy người tu Đạo.
Do đó, con người đoạn tuyệt lợi dục, tu chân dưỡng tính, sau đó gìn giữ tâm thần được an lạc ấy chính là tu Đạo vậy.
Thánh nhân nói: Tu chân dưỡng tính, nâng đỡ Thần, bảo toàn Mệnh, thì sẽ lìa khổ mà thăng lên cảnh giới an vui, phúc lành kéo dài, cuối cùng thành tựu chân Đạo.
13. Sáu dục không sinh, ba độc tiêu diệt
Kinh văn
自然六欲不生，三毒消灭。
Tự nhiên lục dục bất sinh, tam độc tiêu diệt.
Dịch nghĩa:
Tự nhiên sáu dục không sinh, ba độc tiêu diệt.
Chú giải:
Sáu dục chính là Lục Căn (六根).
Lục Căn gồm: mắt, tai, miệng, mũi, tâm và ý.
Dục là trạng thái nhiễm trước, cũng là sự vướng mắc vào tình ái. Nhìn thấy cảnh vật rồi sinh lòng vướng mắc, bám chấp đó gọi là dục.
Vì vậy, mắt thấy, tai nghe, ý biết, tâm cảm nhận, tất cả đều có thể trở thành căn nguyên của dục vọng.
Người đời nếu có thể đoạn trừ tình chấp, loại bỏ dục vọng, lắng trong tâm mình, quên đi lo nghĩ, khiến Thần an định, thì sáu dục tự nhiên tiêu diệt, làm sao còn có thể sinh khởi?
Thần bên trong không mất, sáu thức không động, thì Lục Căn tự nhiên thanh tĩnh, không còn sinh khởi dục vọng.
Ba độc tiêu diệt.
Ba độc là căn nguyên của Tam Đồ, là tổ của Tam Nghiệp.
Ba nghiệp ấy là thân, tâm và miệng (khẩu).
Khi con người có thân, thân có nghiệp vọng động; tâm có nghiệp vọng tưởng; miệng có nghiệp vọng ngữ. Ba nghiệp ấy cũng chính là ba độc.
Lại có thuyết nói ba độc chính là Tam Thi (三尸), gồm:
- Bành Cứ (彭琚).
- Bành Toản (彭瓒).
- Bành Kiểu (彭矫).
Thượng Thi thích trang sức hoa mỹ; Trung Thi thích mùi vị thức ăn; Hạ Thi thích dục vọng nam nữ.
Con người nếu có thể đoạn trừ sự ham thích trang sức hoa mỹ, tránh xa việc tham đắm mỹ vị, dứt bỏ dục vọng nam nữ, loại bỏ ba điều ấy, thì gọi là ba độc tiêu diệt.
Ba độc đã diệt thì Thần được điều hòa, Khí được lưu thông, Tinh được vững chắc; Tam Nguyên an tĩnh, Tam Nghiệp không sinh, tự nhiên đạt đến thanh tĩnh.
Tam Nguyên là Thượng Nguyên, Trung Nguyên và Hạ Nguyên.
Thượng Nguyên chủ quản Nê Hoàn Não Cung, thuộc Thượng Đan Điền.
Trung Nguyên chủ quản Tâm Phủ Giáng Cung, thuộc Trung Đan Điền.
Hạ Nguyên chủ quản Khí Hải, thuộc Thận Cung, là Hạ Đan Điền.
Trong đó, Thượng Nguyên chủ Thần, Trung Nguyên chủ Khí, Hạ Nguyên chủ Tinh. Vì vậy, Tam Nguyên nắm giữ tính mệnh của con người.
Người có thể đoạn trừ Tam Nghiệp, bảo toàn ba cung này, lại hiểu rõ khí của bốn mùa, vận chuyển tinh hoa, khiến sự lưu thông không bao giờ dứt, thì Tam Đan Điền sẽ vững chắc, vạn hòa nhu thuận.
Tâm rộng như hư không, trong ngoài đều chính trực, thanh bạch. Tất cả đều nhờ Tam Thi tiêu diệt, loại bỏ cái giả, giữ lại cái chân. Đó mới là Đạo thanh tĩnh.
14. Vì sao con người không thể đạt được thanh tĩnh?
Kinh văn
所以不能者，为心未澄、欲未遣也。
Sở dĩ bất năng giả, vi tâm vị trừng, dục vị khiển giả.
Dịch nghĩa:
Sở dĩ không thể đạt được là vì tâm chưa lắng trong, dục vọng chưa được trừ bỏ.
Chú giải:
Con người nếu có thể loại bỏ ba nghiệp đã nói ở trên thì Tam Thi sẽ tiêu diệt.
Tam Thi tiêu diệt thì có thể bảo toàn Tam Đan Điền. Tam Đan Điền vững chắc thì khí được lưu thông thông suốt, vận hành không cùng tận. Khi ấy, dục vọng thế tục không còn lôi kéo tâm, đó chính là Đạo thanh tĩnh.
Nếu chưa thể chuyên cần, dốc lòng tu tập, chưa thể làm lắng trong tâm và dứt bỏ suy nghĩ vọng động, thì tâm không thể hướng nội tu tập chí Đạo, khó thấu hiểu được đạo lý vi diệu.
Khi ấy, không thể chế ngự tâm viên (tâm loạn động), khiến tinh thần dần dần suy mất.
Tinh thần đã mất thì Lục Căn vọng động, rồi bị dục vọng thế tục trói buộc.
Đó gọi là tự mình không thể tháo gỡ lưới sinh tử, khó thoát khỏi vòng luân hồi.
Còn tiếp…
Để lại một bình luận